Na rysunku koła zębatego zaznaczyć wielkości charakteryzujące geometrię koła i jego zębów, posługując się symbolami przyjętymi w normach (dp (d), da , d f , do, Sc (s), h, ha, hf , pb, pt, aa, af , α (alfa), e, b, c).

Na rysunku gwintu zaznaczyć wielkości charakteryzujące jego geometrię, posługując się symbolami przyjętymi w normach (d, d2, d3, P, α, γ).

Wyjaśnić znaczenie symbolu α (alfa) i γ (gamma) w gwincie?

• Kąt zarysu gwintu (α) to kąt między powierzchniami bocznymi dwóch sąsiadujących ze sobą zwojów gwintu, mierzony w przekroju osiowym. Określa wytrzymałość gwintu na obciążenia mechaniczne. Mniejsze kąty zarysu zwiększają nośność gwintu, ale mogą obniżyć jego odporność na ścieranie.
• Kąt wznosu (γ) to kąt między linią śrubową (zwiniętą wokół wałka powierzchnią gwintu) a płaszczyzną prostopadłą do osi gwintu. Jest on związany z geometrią gwintu i jego skokiem.

Wyjaśnić stosowane w kole zębatym oznaczenia: x, y, c, b oraz α (alfa). α – nominalny kąt przyporu;

b – szerokość wieńca; c – luz wierzchołkowy x – współczynnik korekcji; y – współczynnik wysokości zęba;

Opisać sposób wyznaczania modułu koła zębatego.

Opisać sposób pomiaru grubości zęba koła zębatego z wykorzystaniem suwmiarki modułowej. Przyjmujemy jednakowy dla każdego zęba, obszar styku krawędzi szczęk i stopki ustawczej suwmiarki z ww. powierzchniami zębów. W celu zapewnienia jednakowych warunków pomiaru grubości każdego zęba należy dążyć do stycznego, równoległego położenia stopki ustawczej wysokości pomiarowej na powierzchni wierzchołka głowy zęba (rys. 8).

Z uwagi na fakt, iż zęby nacinane są na walcu, wysokość pomiarowa hp (oznaczaną także jako hc) nie będzie odpowiadała wysokości głowy zęba ha (rys. 8) – będzie od niej nieco większa. Dla zębów zerowych (niekorygowanych gdy współczynnik y = 1, y = ha/m) można ją wyznaczyć, wykorzystując wzór:

Opisać sposób pomiaru podziałki zasadniczej koła zębatego o zębach prostych z wykorzystaniem mikrometru talerzykowego.

Opisać sposób pomiaru kąta zarysu gwintu metrycznego z wykorzystaniem mikroskopu warsztatowego (do pomiaru gwintów).

Opisać sposób pomiaru skoku gwintu metrycznego z wykorzystaniem mikroskopu warsztatowego (do pomiaru gwintów).

Wyjaśnić znaczenie symboli: M12, M16x0,5, Tr14x3LH, ½”-28 UNF, S24x2RH.

• M12: Gwint metryczny, średnica nominalna 12 mm.
• M16x0,5M16x0,5M16x0,5: Gwint metryczny, średnica nominalna 16 mm, skok 0,5 mm.
• Tr14x3LHTr14x3LHTr14x3LH: Gwint trapezowy, średnica nominalna 14 mm, skok 3 mm, lewoskrętny.
• ½”−28UNF½”-28 UNF½”−28UNF: Gwint calowy, średnica nominalna ½ cala, 28 zwojów na cal, drobnozwojny.
• S24x2RHS24x2RHS24x2RH: Gwint specjalny, średnica nominalna 24 mm, skok 2 mm, prawoskrętny.

Wymienić co najmniej dwa przyrządy pomiarowe, służące do pomiaru skoku gwintu śruby.

Mikroskop i suwmiarka

Do czego służy sprawdzian grzebieniowy? Sprawdzian grzebieniowy służy do szybkiej identyfikacji skoku gwintu poprzez dopasowanie zębów sprawdzianu do zwojów gwintu.